کیسه صفرا کیسهی کوچکی است که از طریق لولههای مجرای صفراوی به کبد و روده متصل است. این کیسه مایعی به نام صفرا، که در کبد شما تولید میشود را جمع آوری و ذخیره میکند. صفرا حاوی مواد شیمیایی است که به فرد در هضم چربی موجود در غذا و همچنین مواد زائد دفع شده از بدن کمک میکند. این مایع همچنین به بدن کمک میکند تا از بعضی از ویتامینها مانند ویتامین A، D و E استفاده کند.
مواد شیمیایی موجود در صفرا گاهی اوقات میتوانند تودههایی از مواد جامد را تشکیل دهند که به عنوان سنگ کیسه صفرا شناخته میشوند. اندازه این سنگها متفاوت است. بعضی از مردم سنگ کیسه صفرا دارند بدون این که متوجه آن شوند زیرا وجود این سنگها هیچ علائمی ندارد. اما گاهی سنگهای کیسه صفرا، حتی آنهایی که کوچک هستند، میتوانند باعث تخریب کیسه صفرا در فرد شوند. اگر فرد از درد ناشی از سنگهای صفراوی رنج میبرد که جریان صفرا را مسدود کردهاند ممکن است استفاده از کولسیستکتومی لازم باشد. کولسیستکتومی عمل جراحی رایجی است و تنها خطر کوچکی ناشی از عوارض آن به همراه دارد. در اغلب موارد، فرد میتواند در همان روز کولسیستکتومی مرخص شود.
سنگ کیسه صفرا بخودی خود از بین نمی رود. بعضی از سنگهای کیسه صفرا را میتوان به طور موقت با کمک تنظیم غذا، مانند کاهش مصرف چربی، مدیریت کرد. این شیوهی درمانی دارای موفقیت کم و کوتاه مدتی است. علائم در نهایت ادامه خواهند یافت مگر اینکه کیسه صفرا برداشته شود. عمدتا درمان برای شکستن یا دفع سنگهای صفراوی ناموفق خواهد بود. جراحی برداشتن کیسه صفرا، به صرفهترین از لحاظ زمانی و ایمن ترین درمان بیماری کیسه صفرا است. اکثر جراحیهای برداشتن کیسه صفرا به صورت لاپاراسکوپی که به جراحی سوراخ کلید معروف استو به ندرت از جراحی باز استفاده میشود.
یک ارزیابی کامل پزشکی توسط دکتر میتواند تعیین کند که کدام روش برداشتن کیسه صفرا (کولسیستکتومی) مناسب حال شماست.برای کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت میتوانید با شماره تلفن های 02122260452 و 02122908154 و 09195373730 تماس حاصل فرمایید.
دلیل انجام کولسیستکتومی
معمولا کولسیستکتومی جهت درمان سنگ کیسه صفرا و عوارض ناشی از آن انجام میشود. در صورتی که بیمار یکی از موارد زیر را داشته باشد ممکن است پزشک کولسیستکتومی را توصیه کند:
- سنگهای صفراوی در کیسه صفرا (کوله لیتیاز)
- سنگهای صفراوی در مجرای صفراوی (کولدوشلیتازیس)
- التهاب صفراوی (کولسیستیت)
- التهاب لوزالمعده (پانکراتیت) به علت سنگهای صفراوی
گاهی اوقات بیمار ممکن است بنا به دلایل دیگری همچون سرطان کیسه صفرا مجبور به برداشتن کیسه صفرا شود.
آمادگی قبل از عمل
بیمار نیاز به ارزیابی قبل از عمل در بیمارستان در طول هفتههای پیش از عمل جراحی مربوط به برداشتن کیسه صفرا (کولسیستکتومی) دارد. در طی این دوره بیمار ممکن است برخی از آزمایشهای خون و یک بررسی کلی مربوط به سلامت انجام دهد تا از اینکه حال وی مناسب جراحی است و تعیین اینکه آیا جراحی سوراخ کلید یا روش باز مناسب ترین گزینه برای او است اطمینان حاصل کند.
جهت آمادگی برای کولسیستکومی احتملا پزشک رعایت موارد زیر را از بیمار بخواهد:
- شب قبل از جراحی هیچ چیزی نخورد. بیمار میتواند جرعهای آب همراه داروهایش بنوشد اما از خوردن و آشامیدن حداقل چهار ساعت قبل از عمل پرهیز شود.
- مصرف برخی از داروها و مکملها را متوقف کند. در مورد تمام داروها و مکملهایی که بیمار مصرف میکند به پزشک اطلاع دهید. مصرف بیشتر داروها را همانطور که تجویز شدهاند ادامه دهد. پزشک ممکن است از بیمار بخواهد که مصرف برخی داروها و مکمل ها را متوقف کند؛ زیرا ممکن است این داروها خطر خونریزی را افزایش دهند.
انواع جراحی برداشتن کیسه صفرا
کولسیستکتومی با استفاده از بیهوشی عمومی انجام میشود، بنابراین بیمار در طول مراحل جراحی آگاه نیست. داروهای بیهوشی از طریق رگ بازو تزریق میشوند. به محض اینکه دارو تأثیر گذاشت، تیم مراقبتهای بهداشتی یک لوله را وارد گلوی بیمار میکنند تا به نفس کشیدن وی کمک کنند. سپس جراح با استفاده از شیوهی عمل جراحی لاپاروسکوپی یا جراحی باز دست به کار میشود.
کولسیستکتومی (لاپاراسکوپی) با حداقل تهاجم
در طول عمل جراحی کولسیستکتومی لاپاروسکوپی ، جراح چهار شکاف کوچک در شکم بیمار ایجاد میکند. یک لوله با یک دوربین کوچک از طریق یکی از شکافها به شکم بیمار وارد میشود. جراح در حالیکه از ابزارهای جراحی وارد شده از طریق شکافهای دیگر در شکم بیمار جهت برداشتن کیسه صفرا استفاده میکند به طور همزمان مانیتور تصویری در اتاق عمل را تماشا میکند.
سپس در صورتی که جراح نگران وجود احتمالی سنگ صفراوی دیگر یا سایر مشکلات در مجاری صفراوی بیمار باشد ممکن است که لازم باشد بیمار یک آزمایش تصویربرداری مانند اشعه ایکس یا اولتراسوند (فراصوت) انجام دهد. سپس شکافهای وی بخیه زده میشود و بیمار را به یک منطقه بهبودی (بخش) انتقال داده میشود. یک کولسیستکتومی لاپاروسکوپی یک یا دو ساعت طول میکشد.
کولسیستکتومی لاپاروسکوپی برای همه افراد مناسب نیست. در بعضی موارد ممکن است جراح با یک رویکرد لاپاراسکوپی شروع کند و لازم باشد به دلیل بافت اسکار (جای زخم) ناشی از جراحی یا عوارض قبلی که شکافهای بزرگتری ایجاد کند.
کولسیستکتومی سنتی (باز)
پزشک جراح در طی کولسیستکتومی باز ، یک شکاف 6 اینچی (15 سانتیمتری) در شکم بیمار زیر دندههای او در سمت راست او ایجاد میکند. عضله و بافت عقب کشیده میشوند تا کبد و کیسه صفرا دیده شود. سپس جراح کیسه صفرا را برمیدارد. پس از اتمام شکاف را بخیه زده و بیمار به بخش بهبودی منتقل میشود. کولسیستکتومی باز یک یا دو ساعت طول میکشد.
به محض اینکه بیمار به هوش آمد وی را به بخش بهبودی منتقل میکنند. سپس او را برای ادامه بهبودی به قسمت بخش منتقل میکند. طول دوره نقاهت بیمار جهت بازگشت به فعالیتهای عادی بعد از کولسیستکتومی به روش جراحان و سلامت کلی بیمار بستگی دارد.
دوره نقاهت بسته به روش جراحی متغییر است:
- کولسیستکتومی لاپاروسکوپی. هر چندگاهی اوقات یک شب بستری بودن در بیمارستان ضروری است اما غالبا افراد میتوانند در همان روز عمل مرخص شوند. به طور کلی، هر وقت که بیمار بتواند بدون درد بخورد و بیاشامد و یا بدون کمک بتواند راه برود در اینصورت میتواند از بیمارستان مرخص شود. معمولا حدود یک هفته طول میکشد تا بیمار به طور کامل بهبود یابد.
- کولسیستکتومی باز. انتظار میرود که بیمار در این روش برای بهبودی دو یا سه روز در بیمارستان بستری شود. هنگامی که مرخص شد ممکن است 4 تا 6 هفته طول بکشد تا به بهبودی کامل دست بیاید.
انجام فعالیت به وضعیت بیمار بستگی دارد. بیماران میتوانند روز پس از عمل جراحی، لباسهای خود را درآورده و دوش بگیرند.
بیماران احتمالا قادر خواهند بود در طول یک هفته به فعالیت های عادی از جمله رانندگی، برداشتن وزنههای سبک، کارهای آسان بازگردند. اکثر افراد بعد از کولسیستکتومی مشکلات گوارشی ندارند. وجود کیسه صفرا برای هضم سالم غذا ضروری نیست. ممکن است بعضی از افراد بعد از این جراحی گاهگاهی مدفوع شل داشته باشند که معمولا در طول زمان این مشکل نیز برطرف میشود. هر تغییری در عادتهای روده یا علائم جدید بعد از عمل را به پزشک اطلاع دهید.
رژیم پس از برداشتن کیسه صفرا
نیازی نیست که بیمار بعد از جراحی کیسه صفرا از رژیم غذایی خاصی پیروی کند. بیمار باید بتواند از غذاهای معمولی به محض احساس توانایی تغذیه کند.
در صورتی که بیمار پس از جراحی از مسکن استفاده میکند، ممکن است مصرف این مسکنها وی را مبتلا به یبوست کند. جهت منظم نگه داشتن جریانات رورده، خوردن مقدار زیادی مواد غذایی غنی از فیبر مانند میوه و سبزیجات تازه توصیه میشود. دیگر نیازی به اجتناب از هرگونه مواد غذایی که باعث بروز علائم سنگ صفراوی در بیمار شد، نیست. در صورتی که بیمار همچنان علائمی را به هنگام خوردن این نوع غذاها احساس میکند لازم است که با پزشک تماس بگیرد زیرا ممکن است عارضهی دیگری باشد که باعث بروز این علائم شده است. اگر غذاهای چرب باعث تحریک سیستم گوارش در بیمار میشود، خوردن یک رژیم کم چرب ممکن است کمک حال باشد.
بعضی از افراد بعد از جراحی کیسه صفرا دچار اسهال میشوند. شاید پزشک چندین تغییر در رژیم غذایی بیمار، از جمله خوردن غذاهایی با فیبر بالارا پیشنهاد کند.
این عمل چه عوارضی دارد؟
جراحی برداشتن کیسه صفرا میتواند عوارض جانبی به همراه داشته باشد که عبارتند از:
- احساس درد در اطراف ناحیه زخم
- درد در ناحیه شانه
- درد در ناحیه شکم
- ورم و ناراحتی در شکم
- اسهال
- نفخ شکم (خارج شدن باد)
- خستگی
چه زمانی میتوان توصیههای پزشکی دریافت کرد؟
در صورتی که پس از برداشتن کیسه صفرا علائم زیر به شما دست داد با پزشک تماس بگیرید:
- بازگشت علائم اولیه
- درد شديد، غیرقابل تحمل يا رو به افزايش
- درجه حرارت 38 درجه (تب) یا بالاتر
- احساس بیماری و یا استفراغ مداوم
- افزایش تورم، قرمزی یا ترشح زخم
- زرد شدن پوست و سفید شدن چشمان(یرقان)
- ادرار تیره و مدفوع کمرنگ
این مشکلات میتواند نشانهای از عوارض جراحی برداشتن کیسه صفرا باشد.
هزینه عمل کیسه صفرا چقدر است؟
هزینه عمل کله سیستکتومی یا برداشتن کیسه صفرا به عوامل زیادی بستگی دارد از جمله نوع جراحی )لاپاراسکوپی و باز(،شدت بیماری، تجربه و شهرت جراح، هزینه بیمارستان و پزشک ،آزمایش و عکسهای قبل و بعد از عمل و سایر هزینه های جانبی.
برای اطلاع یافتن از قیمت این عمل می توانید با پزشک مشورت کنید.